Career

Hoe ga je om met onzekerheid?

Het zit in de mens om doelen te stellen en te plannen. We zijn er dol op! De google agenda’s en alle to-do-lijstjes zijn allemaal een teken dat we graag de touwtjes in handen hebben. De reden dat we dit allemaal doen is omdat wij als mens van nature moeite hebben met onzekerheid. We willen weten wat er gaat gebeuren. Uit onderzoek is gebleken dat we liever zeker willen weten dat de situatie, waar we zo bang voor zijn, gaat plaatsvinden dan dat we in onzekerheid blijven over of het nu wel of niet gaat gebeuren. De Universiteit van Michigan heeft zelfs aangetoond dat onzekerheid over of je je baan behoudt, slechter is voor de mentale gezondheid dan het werkelijk verliezen van je baan.

Leven in onzekerheid geeft ons dus stress en de manier waarop de meesten van ons hiermee omgaan is door proberen controle uit te oefenen: we sluiten verzekeringen af, we blijven ons plan maar in ons hoofd herhalen en we piekeren erop los. Echter, al deze gecontroleerde inspanningen hebben een averechts effect volgens schrijver Aldous Huxley. Hij noemt het ‘de wet van de omgekeerde inspanning’: hoe meer je wil controleren, hoe meer onzekerheid je ervaart. En hoe meer onzekerheid je ervaart hoe meer stress er is. Dus controleren werkt niet. Alleen hoe gaan we dan om met die dreigende onzekerheid waarmee we dagelijks (en vooral nu tijdens de pandemie) geconfronteerd worden?

Cirkel van invloed

Door te kijken waar je wel en geen invloed op hebt in je leven, creëer je meer rust voor jezelf. De cirkel van invloed, bedacht door Steven Covey, kan je daarbij helpen. Het geeft aan waar je precies in je leven invloed op hebt en waarop niet. Alles wat binnen de cirkel valt is iets waar je 100% controle over hebt. Je kunt er bijvoorbeeld voor kiezen om je linkerarm op te steken of dat je je tanden poets in de ochtend. Wat buiten de cirkel ligt zijn dingen waar je geen of beperkte invloed op hebt, zoals het weer.

Stress ervaar je op het moment dat je controle wilt hebben over iets, waar je helemaal geen controle over kunnen hebben. Dit zijn zaken die buiten de cirkel van invloed liggen. Bijvoorbeeld piekeren over het verleden of de toekomst. Het kan alleen maar tot frustraties (of erger!) leiden als je dingen wilt beïnvloeden die buiten je cirkel van invloed liggen. Het is net zoals op een stoel zitten en proberen een hoog plafond aan te raken, dat buiten je bereik is. Een ander goed voorbeeld is een dreigend ontslag. Dit ligt buiten je cirkel van invloed. Je hebt hier wel gedeeltelijk invloed op (dat wat binnen je cirkel ligt), zoals met je baas praten of goed je best te doen. Echter, er is een groot deel waar je geen invloed op hebt, bijvoorbeeld een reorganisatie van het bedrijf dat leidt tot gedwongen ontslag.

WERKEN BIJ PEAK-IT
Bekijk snel onze IT-vacatures!
Wil jij samen met een ambitieuze groep mensen meewerken aan het hart van een organisatie?
BEKIJK ALLE VACATURES

Dus als je stress ervaart in je leven, stel jezelf dan de volgende vraag: ligt dit in mijn cirkel van invloed? Is het antwoord ja, dan kan je bedenken wat je allemaal zou kunnen doen om de situatie aan te pakken. Is het antwoord nee, dan rest er niets anders dan acceptatie, want je hebt er toch geen invloed op. Wel kan je voor jezelf bekijken wat je kan doen om je jezelf beter te laten voelen, ondanks het bestaande probleem. Bijvoorbeeld je kan leuke dingen doen met vrienden en familie, sporten etc.

Kan ik dan helemaal niks plannen?

Als je de bovengenoemde ‘wet van de omgekeerde inspanning’ van Aldous Huxley leest kan je je afvragen of je überhaupt nog wel iets kan plannen. Het antwoord: jazeker! Om een doel te stellen en daarvoor een plan op te stellen is helemaal niks mis. Het kan rust en richting geven. Echter, het gaat erom dat wanneer je doordraait in het plannen dat dit juist een averechts effect kan hebben. De volgende uitspraak van de Amerikaanse coach Gabby Bernstein geeft mooi weer wat het effect is als je geforceerd plant en controleert: “You put a limit on what would otherwise be limitless possibilities”. Dus wanneer je zo gefocust bent op ‘hoe je doel verwezenlijkt moet worden’ sluit je je ogen voor de andere manieren hoe je bij je doel kan komen. En misschien ligt er nog iets veel mooiers in het verschiet voor je, mooier dan je doel, mooier dan dat je ooit had durven dromen!

Dus alleen als je angstvallig en geforceerd aan je plannen vasthoudt, blokkeer je al het moois wat het leven je te bieden heeft. Maar hoe kan je plannen en vertrouwen hebben dat het goed komt? Het antwoord is: overgave. Geef je over aan het leven en accepteert daarmee dat het leven niet te controleren en te voorspellen is. Deze acceptatie en overgave zal ervoor zorgen dat je gevoel van onzekerheid en stress afneemt.

Liefs Kathinka en Barbara!

Topic